W skrócie

• Sąd Konstytucyjny Republiki Słowackiej umorzył postępowanie w sprawie ustawy budowlanej zaskarżonej przez publicznego obrońcę praw Róberta Dobrovodskiego.
• Sąd nie podał w komunikacie przyczyny umorzenia.
• Rzecznik kwestionował amnestię budowlaną obejmującą samowolne budowle wzniesione od 1 stycznia 1990 roku do 31 marca 2025 roku.
• Nowelizacja ustawy budowlanej uchwalona we wrześniu 2026 roku wejdzie w życie 1 stycznia 2027 roku.

Postępowanie umorzone bez uzasadnienia

Sąd Konstytucyjny umorzył dalsze postępowanie w sprawie wniosku, którym rzecznik zaskarżył ustawę budowlaną (Ústavný súd zastavil konanie o stavebnom zákone napadnutom ombudsmanom – TASR / TERAZ.sk). Sąd w komunikacie prasowym nie podał przyczyny umorzenia. Orzeczenie ogłoszono w środę.

Zarzuty rzecznika

Rzecznik złożył wniosek w grudniu 2025 roku i zakwestionował tzw. amnestię budowlaną. Według niego stosowanie spornego przepisu mogło zagrozić podstawowym prawom i wolnościom. Dobrovodský wskazał, że amnestia dotyczy samowolnych budowli wzniesionych od 1 stycznia 1990 roku do 31 marca 2025 roku, czyli w okresie 35 lat. Jego zdaniem ustawa pozwoliła zalegalizować samowolne budowle kosztem mieszkańców lub innych zainteresowanych osób.

Sporny przepis i reguły przejściowe

Sporny przepis wprowadziła nowelizacja ustawy, która weszła w życie 1 kwietnia 2024 roku. Od 1 kwietnia 2025 roku obowiązuje nowa ustawa budowlana. Według rzecznika treść normatywna przepisu merytorycznie się nie zmieniła i nadal jest stosowana na podstawie przepisu przejściowego.

Kolejna nowelizacja czeka na wejście w życie

Parlament uchwalił nowelizację ustawy budowlanej we wrześniu 2026 roku. Wejdzie ona w życie 1 stycznia 2027 roku. Szeroka amnestia budowlana pozostaje zatem w ustawie, bez interwencji Sądu Konstytucyjnego (Ústavný súd zastavil konanie v prípade stavebného zákona a stavebnej amnestie, ktorú napadol ombudsman | Aktuality.sk – aktuality.sk).