Czeski bank centralny podniósł stopy o ćwierć punktu. Raty hipotek pójdą w górę

W skrócie

• Czeski bank centralny podniósł podstawową stopę procentową o 0,25 pkt proc., do 4 proc.
• Decyzja zapadła czterema głosami do trzech i ma ograniczyć przenoszenie drożejącej energii i paliw na ceny.
• Banki częściowo wyprzedziły decyzję, podnosząc oprocentowanie hipotek, których średnie oprocentowanie przekracza 5 proc.

Decyzja i jej uzasadnienie

Bankowa rada Czeskiego Banku Narodowego (CNB) zwiększyła podstawową stopę procentową o 0,25 pkt proc., do 4 proc. (ČNB kvůli inflaci zvedla úroky. Černý scénář jsou hypotéky nad šesti procenty – Deník.cz) (ČNB zvedla základní sazbu na čtyři procenta – Novinky.cz) Decyzja zapadła w czwartek, a rzecznik banku Jakub Holas poinformował o niej w dniu posiedzenia. Rynek i większość ekonomistów spodziewały się takiego ruchu. (Hypotéky mohou zdražit, spoření vynášet víc. ČNB zvýšila sazby – Seznam Zprávy) Rada podjęła decyzję niewielką przewagą głosów: cztery do trzech.

Powodem jest przyspieszająca inflacja, napędzana przede wszystkim drogą energią i paliwami oraz silnym popytem wewnętrznym. Bank chce zapobiec przenoszeniu wyższych kosztów na ceny gotowych produktów i usług.

Stopy procentowe i prognozy

W tym roku CNB utrzymała stopę na poziomie 3,5 proc., w czerwcu podniosła ją do 3,75 proc., a w sierpniu i wrześniu pozostawiła bez zmian. Obecna podwyżka jest więc drugą w tym roku.

W tym samym czasie bank obniżył prognozę wzrostu PKB na 2026 rok do 1,7 proc., wobec 2,2 proc. w sierpniu. Na 2027 rok oczekuje wzrostu 2,5 proc. zamiast 2,7 proc. Inflację średnioroczną w tym roku przewiduje na 2,1 proc. wobec 2 proc. wcześniej, a w przyszłym roku na 3,2 proc., czyli o 0,7 pkt proc. więcej niż w poprzedniej prognozie.

Co to oznacza dla kredytobiorców i oszczędzających

Wyższa stopa podstawowa zwykle podnosi oprocentowanie kredytów, w tym nowych hipotek, a oszczędności mogą przynosić więcej. Część banków zdążyła już przenieść zapowiadane zmiany do ofert hipotecznych. Średnie oprocentowanie nowych kredytów hipotecznych przekracza już 5 proc. Raty mogą wzrosnąć, bo zmiany widoczne w ofertach banków wyprzedziły samą decyzję CNB.

Gdy bank centralny zaostrza politykę pieniężną, zwykle obniża to tempo wzrostu gospodarki, co widać w zrewidowanych prognozach.