Tylko co trzeci Niemiec jest zadowolony z demokracji, wynika z badania z Lipska

W skrócie

• Badanie z Lipska pokazuje, że zadowolenie z niemieckiej demokracji jest najniższe od 2002 roku.
• Poparcie dla demokracji jako idei spadło do 89,3 procent, głównie z powodu gwałtownego spadku we wschodnich Niemczech.
• Odsetek osób o konsekwentnie skrajnie prawicowym światopoglądzie wzrósł do 6,9 procent, a postawy antysemickie się nasiliły.

Zadowolenie z demokracji na rekordowo niskim poziomie

Coraz mniej osób w Niemczech jest zadowolonych z tego, jak funkcjonuje ich demokracja. Według najnowszego Badania Autorytaryzmu z Lipska, tylko około jednej trzeciej respondentów deklaruje zadowolenie z demokracji w jej praktycznym funkcjonowaniu (Autoritarismus-Studie: So sehr bröckelt die Überzeugung, Demokratie sei eine gute Idee – DER SPIEGEL) (Democracy study: One-quarter of Germans want a right-wing authoritarian dictatorship – DW). Instytut Badań nad Demokracją im. Else Frenkel-Brunswik na Uniwersytecie w Lipsku, który prowadzi badanie, przedstawił wyniki w Berlinie w środę. Badanie jest przeprowadzane co dwa lata od 2002 roku (Demokracja w Niemczech traci zaufanie. Rosną szowinizm i antysemityzm – Deutsche Welle).

Poparcie dla idei demokracji spada poniżej 90 procent

Słabnie także poparcie dla demokracji jako zasady. W skali kraju wynosiło ono 89,3 procent, po raz pierwszy od rozpoczęcia badania spadając poniżej progu 90 procent (Лише третина німців задоволені станом демократії у Німеччині – Європейська правда) (Zufriedenheit mit Demokratie auf einem Tiefstand – MDR). Badacze wiążą spadek przede wszystkim ze wschodnimi Niemcami, gdzie poparcie zmalało z 94,6 procent w 2024 roku do 85,7 procent, podczas gdy na zachodzie odnotowano niewielki wzrost (Autoritarismus-Studie: Zustimmung für Demokratie sinkt auf Tiefstwert – DER SPIEGEL). Oliver Decker, kierujący badaniem, stwierdził, że demokracja straciła akceptację w szerokich kręgach społeczeństwa, i ostrzegł przed rosnącą siłą autorytarnych tęsknot.

Wzrost postaw skrajnie prawicowych i antysemickich

Odsetek osób o konsekwentnie skrajnie prawicowym światopoglądzie wzrósł do 6,9 procent w skali kraju. Badacze wcześniej odnotowali wyższy wynik, 8,8 procent, w 2012 roku. Wzrosły również postawy antysemickie. W jednym z pytań 34,9 procent respondentów w pełni zgodziło się, że cudzoziemcy niebezpiecznie przejęli kontrolę nad Niemcami, a kolejne 24,4 procent wykazało potencjalną zgodę. Na twierdzenie, że wpływy żydowskie w Niemczech są nadal zbyt duże, 15,5 procent w pełni się zgodziło, a 21,7 procent wykazało potencjalną zgodę.

Metodologia

Reprezentatywne badanie przeprowadzono między połową marca a początkiem czerwca 2026 roku. Badacze skontaktowali się z ponad 2500 losowo wybranymi osobami, a około 40 procent wypełniło obszerny kwestionariusz.