Gen odziedziczony po neandertalczykach wiąże się z mniejszym płatem potylicznym i niższym ryzykiem schizofrenii
Wariant genu, który współczesni ludzie odziedziczyli po neandertalczykach, jest powiązany z nieco mniejszym obszarem mózgu odpowiedzialnym za przetwarzanie wzrokowe oraz z umiarkowanie niższym ryzykiem schizofrenii – wynika z badań naukowców z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka.

DNA neandertalczyków a tył mózgu
Badacze z Instytutu Maxa Plancka ds. Antropologii Ewolucyjnej w Lipsku porównali dane genetyczne tysięcy żyjących ludzi z kopalnym DNA, aby prześledzić, jak geny neandertalczyków ukształtowały współczesny ludzki mózg (Neandertallaste geenipärand vähendab skisofreeniariski – ERR) (Neandertaler: Geerbte Gene senken Risiko für Schizophrenie beim modernen Menschen – DER SPIEGEL). Zespół skupił się na czterech wariantach genetycznych, o których wiadomo, że wpływają na wielkość płata potylicznego, czyli obszaru z tyłu mózgu, który przetwarza informacje wzrokowe.
Różnica czterech liter
Jeden z tych wariantów wyróżnia się. Trzy z czterech występują również u mieszkańców Afryki, natomiast czwarty pojawia się wyłącznie w populacjach z innych części świata. Gdy naukowcy sprawdzili starożytne genomy, okazało się, że wszystkich pięciu zbadanych neandertalczyków brakowało w jednym miejscu określonej sekwencji czterech liter DNA – cechy nieobecnej u ich bliskich krewnych, denisowian. Około jednej na pięć osób pochodzenia europejskiego posiada ten wariant.
Mniejszy płat, niższe ryzyko
Wykorzystując dane medyczne i skany mózgu z UK Biobank, badacze ustalili, że każda kopia neandertalskiego wariantu zmniejsza objętość płata potylicznego o 0,85 centymetra sześciennego. Osoby z dwiema kopiami mają nieco mniejszy płat, co – według autorów – nie wydaje się upośledzać zdolności poznawczych.
Ta sama grupa nosicieli wykazywała też mniejsze prawdopodobieństwo zachorowania na schizofrenię. Badacze podali, że osoby z dwiema kopiami mają ryzyko niższe o niemal 10 procent niż osoby bez wariantu. Badanie opublikowano w czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences (Риск шизофрении. Ученые обнаружили унаследованный от неандертальцев ген, связанный со строением мозга – NV).
Wciąż niewielki efekt
Wyniki opisują skromną zmianę genetyczną, a nie narzędzie kliniczne. Schizofrenia ma wiele czynników sprzyjających jej powstaniu, a pojedynczy wariant wyjaśnia tylko niewielką część obrazu. Współautorem badania jest Svante Pääbo, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny z 2022 roku za badania nad starożytnym DNA.
Źródła
- #NeanderthalGene
- #SchizophreniaRisk
- #OccipitalLobe
- #MaxPlanckInstitute
- #HumanEvolution
- #ArchaicIntrogression
Graf wiadomości
Powiązane wiadomości
Gen odziedziczony po neandertalczykach wiąże się z mniejszym płatem potylicznym i niższym ryzykiem schizofrenii
Wariant genu, który współczesni ludzie odziedziczyli po neandertalczykach, jest powiązany z nieco mniejszym obszarem mózgu odpowiedzialnym za przetwarzanie wzr…


