Powiatowe Centra Zdrowia od 25 października. Co zmienia się dla pacjentów

W skrócie

• Od 25 października 2026 roku obowiązują przepisy o Powiatowych Centrach Zdrowia.
• PCZ mają zapewniać doraźną pomoc, diagnostykę i transport sanitarny w powiatach bez SOR-u lub izby przyjęć.
• Centrum może powstać, gdy najbliższa taka placówka jest oddalona o ponad 30 kilometrów drogą.
• PCZ nie zastępuje SOR-u; w nagłych przypadkach obowiązuje numer 112.

Nowe przepisy dla mieszkańców powiatów

Od 25 października 2026 roku w Polsce działają nowe zasady dotyczące Powiatowych Centrów Zdrowia (PCZ). Placówki mają zapewniać pacjentom pomoc doraźną, diagnostykę oraz transport sanitarny. Podstawą są przepisy rozporządzenia ministra zdrowia z 21 września 2026 roku (Bez kolejki, skierowania i przez całą dobę. Opieka medyczna na nowych zasadach – wp.pl) (Zmiany w ochronie zdrowia. MZ wprowadza Powiatowe Centra Zdrowia – abczdrowie.pl).

Kiedy powstaje PCZ

Centrum może działać w powiecie, w którym nie ma szpitalnego oddziału ratunkowego ani izby przyjęć, a najbliższa taka placówka jest oddalona o ponad 30 kilometrów, liczonych drogą. Rozwiązanie ma służyć przede wszystkim mieszkańcom mniejszych miejscowości, którzy dotąd musieli pokonywać znaczne odległości, by uzyskać pomoc.

Pomoc bez skierowania i przez całą dobę

Jak zapowiada resort, pacjent ma móc skorzystać z opieki całodobowo i bez skierowania. Dostępne mają być też badania diagnostyczne oraz świadczenia finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, bez kolejki wymaganej w standardowych przychodniach.

Transport sanitarny. Kiedy bezpłatny

Rozporządzenie określa, w jakich sytuacjach przewóz pacjenta jest bezpłatny, a w jakich chory dopłaca część kosztów. Szczegółowe kryteria wynikają z przepisów, dlatego warto je sprawdzić przed przejazdem.

Różnica między PCZ a SOR

PCZ nie zastępuje szpitalnego oddziału ratunkowego. W nagłych zagrożeniach życia nadal obowiązuje numer alarmowy 112.

Co dalej

W najbliższym czasie warto sprawdzić, czy PCZ działa w danym powiecie oraz jakie świadczenia oferuje konkretna placówka, bo zakres usług może się różnić.

Czytaj także

• Powiatowe centra zdrowia mają odciążyć SOR-y. Przepisy obowiązują od 25 października, ale centra nie ruszą wszędzie jednocześnie