Szerokie strajki generalne w Hiszpanii testują oddolny ruch w sprawie mieszkań i płac

W skrócie

• Dwa największe związki zawodowe w Hiszpanii ogłosiły 24-godzinny strajk generalny na 11 listopada, pierwszy od ponad dekady, skupiony na kosztach mieszkań i wynagrodzeniach.
• Sondaże pokazują, że opinia publiczna jest niemal równo podzielona: 46,3% popiera strajk, a 48,8% mu się sprzeciwia.
• Partie i pracodawcy są podzieleni, a strajk odbywa się 18 dni przed wyborami 29 listopada.

Strajk zbudowany na kryzysie mieszkaniowym

Strajk rozpoczął się o północy i trwa 24 godziny w całym kraju. Protestujący domagają się wyższych wynagrodzeń, tańszego czynszu i lepszych usług publicznych. Głównym powodem niezadowolenia jest mieszkalnictwo, a pomysł na akcję wyszedł od sieci lokatorów, a nie od przedstawicieli pracowników, co odróżnia ją od wcześniejszych przerw w pracy (Wie Spaniens Mieterbewegung für den Generalstreik mobilisiert – tagesschau.de) (Los sindicatos llaman a España a una huelga general por primera vez en 14 años – EL PAÍS).

Dwa największe związki, UGT i Comisiones Obreras, przyłączyły się do wezwania. Oprócz podwyżek płac domagają się ogólnokrajowych obniżek czynszów oraz ostrzejszych zasad dla firm deweloperskich i funduszy inwestycyjnych (Wohnungskrise: Spaniens größte Gewerkschaften rufen zu Generalstreik auf – ZEIT ONLINE). Organizatorzy zaplanowali protesty w blisko 130 miastach i miasteczkach.

Podzielona reakcja opinii publicznej i polityków

Opinia publiczna jest podzielona. Sondaż 40dB dla El País i sieci radiowej SER wykazał, że 46,3% Hiszpanów popiera strajk, a 48,8% mu się sprzeciwia. Sprzeciw wobec obozowisk organizowanych przez lokatorów jest silniejszy: 53% respondentów je odrzuca (La huelga divide a los españoles y más de la mitad rechaza las acampadas – EL PAÍS). Tylko około jedna czwarta respondentów uważa, że rządowe działania w sprawie mieszkalnictwa okażą się skuteczne.

Rządząca koalicja popiera protest i wiąże go z polityką społeczną przyjętą w czasie jej kadencji. Konserwatywna Partia Ludowa, Vox i Junts krytykują związki zawodowe, a federacje pracodawców CEOE i Cepyme sprzeciwiają się akcji (El Gobierno y sus socios relacionan la huelga del 11-N con avances sociales y la derecha ataca a los sindicatos – EL PAÍS). Partia konserwatywna określiła strajk jako prewencyjny ruch wyborczy przeciwko ewentualnemu rządowi kierowanemu przez Alberta Núñeza Feijóo.

Oczekiwany nierównomierny udział

Przedstawiciele związków spodziewają się, że udział w strajku będzie się różnić w zależności od regionu, sektora i wieku. Kilku z nich prywatnie stwierdziło, że nie oczekuje, iż strajk sparaliżuje działalność gospodarczą w całym kraju, tak jak wcześniejsze strajki generalne (Los sindicatos se preparan para un seguimiento “desigual” de la huelga por territorios, sectores y edades – EL PAÍS). Oddolne komitety, w tym jeden w madryckim przedmieściu Getafe, zorganizowały akcje lokalnie, przyciągając wielu młodych ludzi, którzy nie należą do żadnego związku.

Niedawny wypadek kolejowy również zmienił nastroje społeczne, według lidera związkowego Unaia Sordo.

Co dalej

Strajk odbywa się 18 dni przed wyborami powszechnymi zaplanowanymi na 29 listopada. To, czy zmieni agendę kampanii, zależeć będzie od frekwencji i od tego, czy mieszkalnictwo pozostanie na szczycie obaw wyborców.