Komisja ONZ: rosyjskie ataki na sieć energetyczną Ukrainy to zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości

W skrócie

• Komisja śledcza ONZ stwierdza, że ataki Rosji na system energetyczny Ukrainy stanowią zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości.
• Komisja wymienia Putina, Szojgu, Biełousowa i Gerasimowa jako głównych sprawców.
• Ataki z użyciem setek dronów i rakiet stały się coraz częstsze i intensywniejsze, a kampania trwa już ponad cztery lata.

Ustalenia komisji

Niezależna Międzynarodowa Komisja Śledcza ds. Ukrainy, organ ONZ, ustaliła, że Rosja celowo atakowała obiekty cywilne poprzez ciągłe ataki na system energetyczny Ukrainy, co stanowi zbrodnie wojenne (Незалежна комісія ООН визнала російські удари по енергетиці злочином проти людяності – Suspilne) (UN calls Russian attacks on Ukraine’s energy infrastructure crimes against humanity – Ukrinform) (Удари РФ по енергетиці України є воєнними злочинами та злочинами проти людяності, — комісія ООН – Espreso). Komisja sklasyfikowała również ataki jako zbrodnie przeciwko ludzkości, opisując je jako inne nieludzkie czyny. Jej raport, który ma być przedstawiony Zgromadzeniu Ogólnemu ONZ, stwierdza, że ataki były przeprowadzane zgodnie z polityką państwową mającą na celu pozbawienie cywilów dostępu do energii elektrycznej i innych niezbędnych usług oraz zadawanie im cierpienia.

Osoby wymienione

Zgodnie z raportem uzyskanym przez CNN, komisja identyfikuje Putina, byłego ministra obrony Siergieja Szojgu, jego następcę Andrieja Biełousowa oraz szefa Sztabu Generalnego Walerija Gerasimowa jako głównych sprawców (Комиссия ООН обвинила Россию в преступлениях против человечности из-за ударов по энергетике Украины – Charter 97). Komisja stwierdziła, że rosyjscy dowódcy, którzy wydali rozkazy do ataków, wiedzieli, że obiekty grzewcze w dużych miastach są niezbędne dla cywilów, szczególnie zimą. Rosyjskie władze publicznie ogłosiły również dalsze ataki i plany ich przeprowadzenia.

Skala ataków

Komisja poinformowała, że fale ataków z użyciem setek dronów i rakiet wystrzeliwanych jednocześnie stały się coraz częstsze, intensywniejsze i dotarły do coraz większej liczby regionów w ciągu lat. Zbadano skutki masowych ataków, szczególnie zimą 2025–2026, oraz ich skumulowany wpływ od jesieni 2022 roku. Przewodniczący komisji Erik Møse powiedział, że ataki ponownie się nasiliły, gdy temperatury spadły, co budzi poważne obawy o życie i zdrowie cywilów. Zgodnie z danymi komisji kampania trwa już ponad cztery lata («Холод и тьма как оружие». В МИД отреагировали на доклад комиссии ООН, которая квалифицировала российские атаки на энергетику как военные преступления – NV).

Reakcje

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Ukrainy przyjęło ustalenia i wezwało społeczność międzynarodową do zwiększenia wsparcia dla Kijowa oraz do wywierania presji na Rosję w celu pociągnięcia jej do odpowiedzialności. Ministerstwo podkreśliło, że wysoko ceni niezależną pracę komisji w dokumentowaniu naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego i praw człowieka.

Kontekst

Komisja stwierdziła również, że Rosja zrekrutowała obywateli obcych krajów do walki po swojej stronie w Ukrainie. Wnioski raportu nie mają mocy wiążącej, ale stanowią dodatkową dokumentację, która może być wykorzystana w przyszłych procesach odpowiedzialności.