W skrócie

• Badanie George Institute szacuje, że zastąpienie zwykłej soli solą z potasem w 193 krajach mogłoby zapobiec blisko 3 mln zgonów rocznie.
• Według modelu uniknięto by też ponad 10 mln nowych przypadków chorób serca i nerek rocznie.
• Wdrożenie wymagałoby współpracy przemysłu spożywczego i zwiększenia produkcji chlorku potasu.

Skala problemu

Nadciśnienie tętnicze dotyka dużej części dorosłych na świecie. Według szacunków na nie choruje około 1,4 mld osób w wieku od 30 do 79 lat (Wie anderes Salz Millionen Todesfälle verhindern könnte – MDR) (Sól wzbogacona potasem może uratować miliony osób. Nowe rekomendacje ekspertów – RMF24). Choroby układu krążenia, takie jak udary i zawały, pozostają najczęstszą przyczyną zgonów i niepełnosprawności. W 2023 roku doprowadziły do 19,2 mln zgonów, czyli o blisko połowę więcej niż trzy dekady wcześniej.

Co badano

Zespół z George Institute przeanalizował, jak zmieniłyby się skutki zdrowotne, gdyby zwykłą sól kuchenną, czyli chlorek sodu, zastąpiono solą wzbogaconą potasem. Model objął 193 kraje (Switching to potassium-enriched salt could prevent millions of global deaths – news-medical.net). W takiej soli część chlorku sodu zastąpiono chlorkiem potasu, który według The George Institute i American Heart Association pomaga obniżać ciśnienie krwi (Stroke, Heart Disease: Salt Substitutes May Prevent Millions of Deaths – healthline.com).

Wyniki

Badacze szacują, że rocznie na świecie można by zapobiec około 3 mln zgonów z powodu chorób serca i udarów oraz uniknąć ponad 10 mln nowych przypadków chorób serca i nerek. W Stanach Zjednoczonych zmiana mogłaby uchronić blisko 105 tys. osób rocznie. Autorzy wskazują, że korzyści byłyby większe niż przy samym ograniczeniu sodu, ponieważ łączy się w nich mniejsze spożycie sodu z większym spożyciem potasu.

Naukowcy modelowali kilka scenariuszy. Najbardziej rozległy, obejmujący zastąpienie soli we wszystkich produktach i w kuchni, dawał najwyższe wartości. Sama wymiana soli dodawanej w domu przyniosłaby według tych obliczeń około 1,85 mln uniknionych zgonów rocznie. Są to wyniki modelu, a nie zmierzone spadki umieralności.

Bariery i koszty

Wdrożenie wymagałoby współpracy przemysłu spożywczego oraz zwiększenia produkcji chlorku potasu. Bruce Neal z George Institute przyznaje, że globalna zmiana na razie pozostaje celem, ale może być punktem wyjścia do rozmów z rządami. Jego zdaniem to rozwiązanie znacznie tańsze niż wiele terapii farmakologicznych.

Badanie opublikowano w czasopiśmie „Nature Health” (W smaku nie czuć różnicy, a ocaliłaby życie 3 mln osób rocznie. Naukowcy chcą wzbogacić sól – Rzeczpospolita).